روش های کنترل دور موتور

انواع مختلفی از روش های کنترل دور موتور DC وجود دارند ولی قبل از اینکه به آن ها بپردازیم بهتر است کمی درباره ساختار این موتورها و معنای کنترل دور الکتروموتور بدانیم. موتورهای DC با جریان برق مستقیم راه اندازی شده و با عبور جریان از سیم پیچ، یک میدان مغناطیسی شکل می گیرد. واکنش این میدان با میدان که در استاتور موتورهای DC وجود دارد، باعث چرخش آرمیچر می شود و برای ادامه چرخش باید جهت جریان در هر سیکل برعکس شود. روش های کنترل دور موتور DC هم بر اساس کنترل و ایجاد تغییر در در سه عامل شار یا میدان، مقاومت آرمیچر و ولتاژ ورودی انجام می شوند. به طور کلی روش های کنترل سرعت موتورهای DC در سه دسته زیر جای می گیرند:

1. کنترل شار
2. کنترل مقاومت آرمیچر
3. کنترل ولتاژ 

هر یک از روش های فوق شامل چندین روش دیگر می شوند که در ادامه به معرفی و شرح مهم ترین موارد آن ها می پردازیم.

1) کنترل دور موتور DC با مقاومت آرمیچر

یکی از روش های ساده برای کنترل سرعت موتور، تغییر مقاومت آرمیچر آن است. برای کنترل دور موتور DC با مقاومت آرمیچر، یک مقاومت متغیر را در مدار آرمیچر قرار می دهند؛ با تغییر مقاومت آرمیچر، جریان الکتریکی و در نتیجه سرعت موتور تغییر می کند. برای تغییر مقاومت آرمیچر می توان از پتانسیومتر استفاده کرد که قابل تنظیم بوده و امکان تغییر مقاومت را دارد. در موتورهای DC شنت، تغییر مقاومت متغیر روی شار تأثیری ندارد زیرا میدان به صورت مستقیم به منبع تغذیه اصلی وصل است ولی در موتورهای DC سری، تغییر مقاومت مدار آرمیچر، شار و جریان را تحت تأثیر قرار می دهد؛ افت ولتاژ در مقاومت متغیر، ولتاژ آرمیچر را کاهش داده و در نتیجه سرعت موتور نیز کاهش می یابد.

علیرغم اینکه پیاده سازی این روش نسبتاً آسان و کم هزینه است اما روشی کم بازده است و مقدار زیادی از توان در مقاومت متغیر تلف می شود. علاوه بر این، در سرعت های پایین، موتور دچار افت توان شده و ممکن است از کار بیفتد. همچنین در این روش نسبت مشخصی برای تغییرات مقاومت و سرعت وجود ندارد؛ یعنی با تغییر مقدار مشخصی در مقاومت متغیر، کاهش سرعت ثابت نیست و همراه با بار موتور تغییر می کند.
منبع: https://www.kalasanati.com/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1/1749/%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%AA%D9%88%D8%B1-dc