منبع انبساط چیست؟

منبع انبساط یا مخزن تحت فشار، یک وسیله کاربردی در سیستم‌های گرمایشی، سرمایشی و تهویه مطبوع و همچنین تقویت فشار ساختمان‌ها است. منبع انبساط وظیفه دارد که تغییرات حجم آب یا سیال موجود در سیستم را جبران کند. در داخل منابع انبساط تیوپی لاستیکی یا صفحه انعطاف‌پذیر به نام دیافراگم وجود دارد که آب اضافه حاصل از افزایش حجم در فضای داخل آن ذخیره می‌شود و به دلیل داشتن قابلیت ارتجاعی تیوپ و دیافراگم، از اعمال فشار به لوله‌ها، اتصالات و تجهیزات دیگر جلوگیری می‌کند.

انواع منبع انبساط
منابع انبساط در دو نوع اصلی باز و بسته طراحی و تولید می‌شوند.

منبع انبساط باز

منبع انبساط باز، قدیمی‌ترین نوع منبع انبساط است. این منبع معمولا از یک مخزن فلزی تشکیل شده‌ که به هوای آزاد ارتباط دارد. در سیستم‌های گرمایش مرکزی ساختمان‌ها، در کنار دیگر آبگرم از منبع انبساط استفاده می‌شود. بعد از اینکه دمای آب در دیگ آبگرم زیاد می‌شود، حجم آب افزایش پیدا کرده و بنابراین احتیاج به فضای بیشتری دارند. حجم آب اضافه در فضای تعبیه شده در داخل منبع انبساط پر می‌شود و فشار به لوله‌ها و سایر وسایل گرمایش و آسیب دیدن آنها جلوگیری می‌کند. منبع انبساط باز در پشت بام و در بالاتر از همه وسایل حرارتی باید نصب شود و برای شرایطی که فشار سیستم گرمایش کم می‌باشد مناسب‌تر است. مزایا و معایب منابع انبساط باز در زیر آورده شده است.

مزایای منبع انبساط باز

1. قیمت پایین‌تر
2. تعمیر و نگهداری آسان‌تر و ارزان‌تر
3. ضریب اطمینان بالاتر

معایب منبع انبساط باز

1. نیاز به فضای آزاد برای نصب
2. امکان آلودگی آب سیستم به دلیل ارتباط با هوای آزاد
3. فقط برای گرمایش فشار پایین کاربرد دارند

منبع انبساط بسته

منبع انبساط بسته، جدیدتر و پیشرفته‌تر از منبع انبساط باز است. منبع انبساط بسته برخلاف نوع باز نیاز به نصب در ارتفاع بالا نداشته و با هوای آزاد ارتباط ندارد، همچنین در سیستم‌های گرمایشی در کنار دیگ بخار قرار می‌گیرد و در سیستم پمپاژ آب خانگی روی پمپ آب نصب می‌شود. البته نصب پمپ آب خانگی با توجه به تعداد طبقات ساختمان به دو صورت انجام می‌شود؛ یکی همراه با ست کنترل و دیگری همراه با منبع انبساط که در مقاله مذکور بطور کامل توضیح داده شده است. منبع انبساط بسته از دو قسمت اصلی بدنه و بخش هوای فشرده تشکیل شده است. منابع انبساط بسته با توجه به شکل و ساختار محفظه هوا یا گاز به سه دسته تقسیم می‌شوند که در ادامه معرفی خواهند شد.

مزایای منبع انبساط بسته

1. نیاز به فضای کمتر برای نصب
2. عدم نیاز به نصب در بالاترین ارتفاع
3. عدم آلودگی آب سیستم
4. قابلیت تنظیم فشار

معایب منبع انبساط بسته

1. قیمت بالاتر
2. تعمیر و نگهداری دشوارتر
3. نیاز به تعویض کامل تیوب در صورت پارگی آن

انواع منبع انبساط بسته

1. منبع انبساط تیوپی
2. منبع انبساط دیافراگمی
3. منبع انبساط جریان گذرا

منبع انبساط تیوپی
این نوع منبع انبساط از پوسته و تیوپ لاستیکی تشکیل شده است. تیوپ در داخل پوسته قرار گرفته و فضای داخلی آن را به دو بخش تقسیم می‌کند؛ در داخل تیوپ آب ذخیره می‌شود و پشت تیوپ هوای فشرده قرار دارد. داشتن تیوپی از لاستیک مزیت قابل ارتجاعی‌بودن را به آن داده است و باعث می‌شود زمانی که با افزایش دما، حجم آب در سیستم گرمایش زیاد می‌شود، حجم آب اضافه وارد تیوب شده و کمبود فضای داخل لوله‌ها را جبران کند. در بخشی که هوای فشرده قرار می‌گیرد سوزنی تعبیه شده است که از طریق آن تنظیم باد مخزن تحت فشار انجام می‌گیرد.
منبع: https://www.kalasanati.com/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D9%85%D9%BE/1930/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%B3%D8%A7%D8%B7